beschermd monument van tot heden
Graf en grafteken Deschuyffeleer
definitieve beschermingsbesluiten: 16-12-2019 ID: 14888
Deze bescherming betreft het graf en grafteken Deschuyffeleer (grafperceel: blok F, graf 522A).
Het graf en het grafteken Deschuyffeleer is beschermd als monument omwille van het algemeen belang gevormd door:
Uniek grafteken opgericht in 1960 voor de in 1959 jong gestorven en ter plaatse begraven Jozef Deschuyffeleer. Hij was een boegbeeld van de sociale Vlaamse christelijke zuil tijdens het interbellum tot de jaren 1950. Jozef Deschuyffeleer was zijn hele leven rechterhand van Jozef Cardijn in de Christelijke arbeidersbeweging. Tevens trok hij expliciet de Vlaamse kaart als lid van het IJzerbedevaartcommité en voorzitter van de Vlaamse vleugel van de christendemocratie.
Het unieke grafteken werd als eerbetoon geschonken door arbeiders en katholieke instellingen en verwijst naar de levensfilosofie van Jef Deschuyffeleer waarin het zaaien en oogsten vanuit de katholieke arbeidersleer centraal stond. Om diezelfde reden werd ook de wervende epigrafie aangebracht.
Representatief voorbeeld van een modernistisch grafteken in gefrijnde blauwe hardsteen. Het materiaalgebruik getuigt van de eeuwenoude traditie om blauwe hardsteen voor graftekens te gebruiken. De vormgeving van het grafteken met een stéle, een zerk met getrapte vormgeving zonder in steen gesculpteerde decoratie en zorgvuldig gefrijnde en gebouchardeerde afwerking is representatief voor de versobering doch kwalitatieve afwerking die de graftekens kenmerkt in de tweede helft van de 20ste eeuw.
Het grafteken is het enige funeraire werk binnen het oeuvre van de kunstenaar Oscar De Clerck, één van de meest toonaangevende beeldhouwers uit de twintigste eeuw in Vlaanderen. De samenwerking tussen Oscar De Clerck en de grafmaker Julien Menten die later ook het grafteken van Oscar De Clerck in Zaventem maakte, zorgt voor een uniek ensemble.
De bronzen engel met de korenschoof in de hand en het kruis omgeven door een korenaar verwijzen naar het leven en gedachtengoed van Jef Deschuyffeleer terwijl de vormgeving representatief is voor de naoorlogse stijl van Oscar De Clerck. Het grafteken met de grafsculptuur is een uniek en kwalitatief uitgevoerd kunstwerk dat gerealiseerd werd in een periode waarvan algemeen wordt aangenomen dat het een periode van verval voor de grafsculptuur is.
Uitzonderlijk laat voorbeeld van een grafteken dat geschonken werd door vrienden, kennissen en sympathisanten. Het is een late getuige van de gewoonte die in de 19de eeuw ontstond om graftekens te schenken voor maatschappelijk gewaardeerde burgers met onder andere artistieke, sociale of historische verdienste.De plaats waar Jef Deschuyffeleer werd bijgezet, in de cirkel rond de calvarie van Wemmel, een bijzonder gegeerde en prestigieuze plek, getuigt van het belang dat de gemeente aan Jef Deschuyffeleer toebedeelde in 1959.
Je kan deze pagina citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2025: Graf en grafteken Deschuyffeleer [online], https://id.erfgoed.net/aanduidingsobjecten/113607 (geraadpleegd op ).
Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed
Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.